“งานวิจัยยืนยัน Robot Pets หรือหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยง ไม่ได้เป็นเพียงของเล่นไฮเทค แต่เป็นเครื่องมือบำบัดแบบไม่ใช้ยาที่มีประสิทธิภาพ มีศักยภาพเหมาะสมใช้ในโรงพยาบาล
บริษัท สวนใหญ่ เฮ้าส์ จำกัด ผู้นำเข้าและจัดจำหน่าย Robot Pets หรือหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงบำบัด Joy for All Companion Pets รายแรกในเอเชีย เผยการวิจัยล่าสุดเกี่ยวกับแนวโน้มการใช้งานหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงในฐานะเพื่อนคู่ใจ โดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุและเด็ก
พบว่า การใช้หุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงที่ออกแบบให้เหมือนแมวหรือสุนัขจริง กำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากให้ประโยชน์ด้านการลดความเหงาและกระตุ้นอารมณ์เชิงบวก โดยไม่ต้องรับผิดชอบการดูแลที่หนักหน่วงเหมือนสัตว์จริง ทั้งการให้อาหาร การพาไปหาสัตว์แพทย์ หรือการเดินเล่น
หุ่นยนต์สัตว์เลี้ยง ช่วยบำบัดจิตใจกลุ่มผู้สูงวัย
สำหรับปี 2025 ผลการวิจัยที่เกี่ยวกับหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงบำบัดนั้น มีทั้งงานวิจัยสำหรับผู้สูงอายุและเด็ก ในส่วนผู้สูงวัยนั้น งานวิจัยจำนวนมากยังคงยืนยันประสิทธิภาพของหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงในการช่วยผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อม (dementia) และภาวะซึมเศร้า
สอดคล้องกับงานวิจัยปีก่อนหน้าที่พบว่า หุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงช่วยปรับปรุงพฤติกรรมและผลลัพธ์ทางจิตวิทยาได้ดี เช่น ลดความก้าวร้าว ความวิตกกังวล และอาการหงุดหงิดในผู้ป่วยสมองเสื่อมระยะกลางถึงปลาย
การทดลองทางคลินิกแบบสุ่มที่โรงพยาบาล Sarasota Memorial รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา ปี 2025-2026 (ระยะเวลา 1 ปี) กับผู้ป่วยสูงอายุสมองเสื่อมระดับเบา-ปานกลาง พบว่า กลุ่มที่ได้รับหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงทั้งรูปแมวหรือสุนัข ที่ตอบสนองต่อการสัมผัสด้วยเสียงและการเคลื่อนไหว นั้นมีผลลัพธ์ดีกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับอย่างชัดเจน
ได้แก่ ความดันโลหิตและอัตราการเต้นหัวใจคงที่มากขึ้น ลดความเสี่ยงเสี่ยงล้ม ระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลสั้นลง และมีโอกาสกลับบ้านได้สูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับ โดยหุ่นยนต์ช่วยลดความสับสนและสร้างความสุขระหว่างการรักษาในโรงพยาบาล
นอกจากนี้ ยังมีการศึกษาที่พบว่าหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงช่วยเพิ่มอารมณ์เชิงบวกในผู้สูงอายุที่ได้รับการดูแลจากครอบครัว และยังกระตุ้นการสนทนาระหว่างผู้ป่วยกับผู้ดูแล ทำให้ความสัมพันธ์ดีขึ้น เช่น การศึกษาจาก Old Dominion University และ University of Plymouth ยืนยันว่า หุ่นยนต์ช่วยลดความเหงาและภาวะซึมเศร้า ลดการใช้ยาระงับประสาท และช่วยผู้ดูแลได้พักผ่อน เพราะผู้ป่วย “พอใจ” อยู่กับหุ่นยนต์ได้ด้วยตัวเอง
น้องหุ่นยนต์หมาแมวช่วยลดความกังวลให้เด็กๆ ในสถานพยาบาลได้
ในส่วนผลการวิจัยสำหรับเด็ก แม้จะมีงานวิจัยน้อยกว่ากลุ่มผู้สูงอายุ แต่แนวโน้มการใช้งานกำลังขยายไปยังผู้มีอายุน้อย โดยเฉพาะการบำบัดทางพฤติกรรมและการแพทย์
การศึกษาแบบสำรวจเชิงลึกปี 2025 ในเด็กออทิสติกสเปกตรัม (ASD) อายุ 5-10 ปี จำนวน 10 คน ที่คลินิกทันตกรรมเฉพาะทางในสวีเดน พบว่า หุ่นยนต์แมว Joy for All ช่วยลดความวิตกกังวลและความไวทางประสาทในเด็ก 6 ใน 10 คน
โดยทำหน้าที่เป็น “เพื่อนปลอบโยน” ช่วยให้เด็กฝึกนั่งเก้าอี้ทันตกรรมและรับการรักษาได้ดีขึ้น เช่น ปล่อยให้แพทย์ทำความสะอาดฟันโดยไม่ต่อต้าน โดยเด็กบางคนใช้หุ่นยนต์เป็นเครื่องมือผ่อนคลายหรือรางวัล อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์การใช้งานหุ่นยนต์นั้นขึ้นกับบุคคล
เด็กบางรายอาจถูกหุ่นยนต์เบี่ยงเบนความสนใจจากขั้นตอนการรักษา แต่การสำรวจพบว่าผู้ปกครองส่วนใหญ่ในกลุ่มตัวอย่างต้องการให้ใช้ต่อเนื่อง เพราะช่วยสร้างบรรยากาศเชิงบวกและฝึกทักษะที่บ้านได้ด้วย โดยหุ่นยนต์ช่วยกระตุ้นการเรียนรู้และพัฒนาทักษะทางสังคมโดยไม่ต้องรับผิดชอบการเลี้ยงดู
เริ่มใช้งานในศูนย์ดูแลผู้ป่วยในไทย
ก้องเกียรติ สกุลจันทร์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท สวนใหญ่ เฮ้าส์ จำกัด ตัวแทนจำหน่าย Joy for All ในประเทศไทย เปิดเผยว่า แม้ Robot Pets เพื่อการดูแลอารมณ์จะยังถือเป็นแนวคิดใหม่ในประเทศไทย แต่ในช่วงที่ผ่านมาเริ่มได้รับการตอบรับที่ดีอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มเนอร์สซิ่งโฮม ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ และบุคลากรทางการแพทย์ ที่เริ่มนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลผู้ป่วยมากขึ้น
“สิ่งที่เราเห็นชัดคือ เมื่อผู้ใช้งานได้สัมผัสจริง จะเข้าใจทันทีว่านี่ไม่ใช่แค่สินค้า แต่เป็นตัวช่วยด้านอารมณ์ที่สามารถสร้างความผ่อนคลายและลดความรู้สึกโดดเดี่ยวได้จริง ทำให้หลายองค์กรเริ่มเปิดรับและนำไปใช้ในเชิงระบบมากขึ้น”
นอกจากนี้ ยังพบศักยภาพในการขยายไปสู่กลุ่มเด็กไทย โดยเฉพาะเด็กที่ต้องเข้ารับการรักษาเป็นระยะเวลานาน เช่น ผู้ป่วยมะเร็ง ซึ่งมักเผชิญกับความเครียดและความเหงา โดยหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงสามารถช่วยสร้างความรู้สึกอบอุ่นและเป็นเพื่อนในช่วงเวลาที่ท้าทายได้
ข้อดีหลักที่ถูกเน้นซ้ำบ่อยครั้งในหลายงานวิจัย คือ การดูแลที่น้อยมากของหุ่น โดยหุ่นยนต์ Joy for All ไม่ต้องให้อาหาร ไม่ต้องอาบน้ำ ไม่ต้องพาไปหาสัตว์แพทย์ ไม่มีปัญหาแพ้ขนสัตว์ จึงเหมาะกับผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่คนเดียวหรือในบ้านพักคนชรา ซึ่งการเลี้ยงสัตว์จริงอาจเป็นภาระในทางปฏิบัติ
ที่สุดแล้ว งานวิจัยเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า Robot Pets หรือหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยง Joy for All สามารถเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญในการดูแลคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในประเทศไทยได้
