“Seeds Journey” จาก NGO สู่ต้นแบบกิจการเพื่อสังคม ผู้นำความยั่งยืนสู่ชุมชนผ่านเสน่ห์อาหารอาข่า
บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) ผู้นำด้านพลังงานที่หลากหลาย ร่วมกับสถาบัน ChangeFusion โชว์ความสำเร็จของโครงการ “พลังเปลี่ยนแปลงเพื่อสังคม” (Banpu Champions for Change: BC4C) ปีที่ 14 ผ่านกิจการ “Seeds Journey” หนึ่งในผู้ชนะในปีที่ 14 ซึ่งได้ยกระดับอัตลักษณ์อาหารของกลุ่มชาติพันธุ์อาข่า สู่โมเดลธุรกิจที่สร้างรายได้จริง สามารถขยายฐานลูกค้าใหม่และสร้างรายได้เพิ่มขึ้นกว่า 50% ตอกย้ำแนวการทำโครงการความรับผิดชอบต่อสังคมของบ้านปู ‘เสริมศักยภาพ สร้างพลังแห่งอนาคต’ (Embracing Potential, Energizing People) ที่ต้องการส่งเสริมศักยภาพคนเพื่อสร้างสรรค์ประโยชน์ทั้งต่อตนเอง ชุมชน และสังคม สร้างความเท่าเทียม ลดความเหลื่อมล้ำและสร้างโอกาสในการดำเนินชีวิต
รัฐพล สุคันธี ผู้อำนวยการสายอาวุโส – สื่อสารองค์กร บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า “Seeds Journey” คือหนึ่งในตัวอย่างที่สะท้อนความตั้งใจของโครงการ BC4C ได้อย่างชัดเจน จากกลุ่มคนที่เริ่มต้นด้วยแพชชันที่อยากผลักดันความเท่าเทียมให้กลุ่มชาติพันธุ์ สู่การทำกิจการเพื่อสังคมที่ดึงเอาอัตลักษณ์อาหารของชุมชนอาข่ามาสร้างโมเดลธุรกิจที่สร้างรายได้จริงให้กับชุมชน โดยยังคงสามารถรักษารากวัฒนธรรมไว้ Seeds Journey ไม่ได้ขายแค่เมล็ดพันธุ์หรือแพ็กเกจท่องเที่ยว แต่กำลังถ่ายทอด ‘ความยั่งยืนของวิถีชีวิต’ ให้ตรงตามความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่ ซึ่ง BC4C ได้บ่มเพาะกิจการอย่างเข้มข้นตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา จนมีความพร้อมที่จะขยายผลต่อไปในอนาคต”
สุนิตย์ เชรษฐา ผู้อำนวยการสถาบัน ChangeFusion กล่าวเสริมว่า “โจทย์สำคัญของ BC4C ปีที่ 14 คือการทำให้ผู้ประกอบกิจการเพื่อสังคม สามารถ ‘อยู่รอด’ และ ‘เติบโต’ ได้ท่ามกลางสภาวะเศรษฐกิจที่ผันผวนและข้อจำกัดที่หลากหลาย เราจึงเน้นการพัฒนาทักษะการบริหารจัดการธุรกิจอย่างเป็นระบบ กรณีของ Seeds Journey เป็นโมเดลที่น่าสนใจและมีศักยภาพสูงในเชิงนวัตกรรมสังคม เพราะสามารถเปลี่ยน “ทุนทางวัฒนธรรม” และ “ความหลากหลายทางชีวภาพ” ให้เป็นสินค้าและบริการที่มีมูลค่าเพิ่มได้อย่างลงตัว ซึ่งการเปลี่ยนผ่านจากรูปแบบ NGO มาสู่ SE นั้น ไม่ใช่แค่การหาเงินให้ได้มากขึ้น แต่คือการวางโครงสร้างธุรกิจให้สามารถสร้างผลกระทบเชิงบวกให้กับสังคม (Social Impact) ได้อย่างต่อเนื่องและกว้างขวางขึ้น โดยไม่ต้องพึ่งพางบประมาณสนับสนุนจากภายนอกเพียงอย่างเดียว”
จากการนำองค์ความรู้ที่ได้รับจากโครงการฯ มาปรับใช้ ทำให้ Seeds Journey สามารถวิเคราะห์ปัญหาและจัดลำดับการพัฒนาได้อย่างตรงจุด ทั้งการพัฒนาการสื่อสาร การตอบโจทย์ลูกค้าได้รวดเร็วขึ้น และการขยายฐานลูกค้าหลักในกลุ่มธุรกิจท่องเที่ยว โรงแรม กลุ่มออแกไนเซอร์ ร้านอาหาร รวมถึงผู้บริโภคที่สนใจอาหารเพื่อสุขภาพ หรืออยากเรียนรู้การทำอาหารจากวัตถุดิบพื้นถิ่น
นอกจากนี้ ยังได้พัฒนาระบบจัดการหลังบ้านและบริหารวัตถุดิบตามฤดูกาล ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการกระจายสินค้า ลดความสูญเสียได้มากขึ้น ปัจจุบัน Seeds Journey สามารถดูแลทีมงานประจำได้ 3 คนแล้ว และสามารถวางโครงสร้างของทีมงานได้เป็นระบบมากยิ่งขึ้น โดยตั้งแต่เดือน กรกฎาคม – ธันวาคม 2568 สามารถสร้างรายได้รวมกว่า 8 แสนบาท เพิ่มขึ้น 50% เมื่อเทียบกับช่วงก่อนเข้าร่วมโครงการ และสามารถกระจายรายได้กลับคืนสู่ชุมชนในพื้นที่ 3 หมู่บ้าน รวม 19 ครัวเรือน
ด้าน กัลยา เชอมื่อ ผู้ประกอบการกิจการเพื่อสังคม Seeds Journey กล่าวว่า “ก่อนเข้าร่วมโครงการ BC4C พวกเราไม่เคยมองตัวเองว่าเป็นกิจการเพื่อสังคมอย่างชัดเจน และยังไม่เห็นภาพว่าจะนำต้นทุนในชุมชนมาพัฒนาเป็นมูลค่าทางธุรกิจได้อย่างไร หลังจากเข้าร่วมโครงการทำให้เราได้เรียนรู้การคิดเชิงธุรกิจอย่างเป็นระบบ เมื่อได้รับเลือกเป็นหนึ่งในทีมที่ได้รับทุน ทำให้พวกเรามั่นใจว่าสิ่งที่ทำมาตลอดกว่า 5 ปี สามารถต่อยอดเป็นธุรกิจที่สร้างความยั่งยืนให้กับชุมชนได้จริง”
“สำหรับเป้าหมายต่อไปคือการขยายเครือข่ายเกษตรกรจาก 19 ครัวเรือนเป็น 30 ครัวเรือน พร้อมจัดทำรายชื่อและปริมาณผลผลิตที่จะออกสู่ตลาดอย่างเป็นระบบ เพื่อนำข้อมูลไปทำการตลาดล่วงหน้าระหว่างรอฤดูเก็บเกี่ยว และเรายังตั้งใจขยายการนำเสนออาหารอาข่าไปถึงคนเมืองมากขึ้น ผ่านกิจกรรมอีเวนต์ ป๊อปอัพสโตร์ และการสื่อสารออนไลน์ เพื่อสร้างการรับรู้และการเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว” กัลยา กล่าว
